Sayın Aslanmirza başlattığınız projeyi ve amaçlarını anlatabilir misiniz?

Projemizin adı; Seracılık ve Süs Bitkileri Üretimi Konusunda Kalifiye Elemanların Yetiştirilmesi ve İşsizliğin Önlenmesi Projesi. Projemizin genel amacı Elazığ, Bingöl, Muş ve Tunceli ili ve ilçelerinin ekonomik gelişimine tarımsal yönden katkıda bulunmak ve işsizliği önlemek. Projemizde belirlediğimiz özel amaçlarımız ise şöyle:

1-Bölgede yaşayan çiftçilerin yaşam standardını yükseltmek,

2-Örtü altı yetiştiriciliğini yaygınlaştırmak,

3-Kalifiye eleman yetiştirilmesini sağlamak,

4-Kursiyerlerin istihdamına yönelik altyapı kazandırmak,

5-Kesme çiçekçilik ve süs bitkileri noktasında bölge ihtiyacını karşılamak,

6-Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde ileri yıllara yönelik sebze ve süs bitkileri üretim merkezi oluşturmak.

Projenizden kimler faydalanabilir, kendinize hedef kitle olarak kimleri belirlediniz?

Bölgemizde Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı üretici çiftçiler, tohum ve fide satıcıları, gübre bayileri, süs bitkileri satıcıları, sebze hali satıcıları, sera malzemesi satıcıları, sulama sistemi kurucuları, ilaç bayileri, nakliyeciler, Doğu Anadolu Bölgesi illerinden Elazığ, Tunceli, Bingöl, Muş, Malatya, Van, ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinden de Diyarbakır, Batman, Siirt ve Şırnak illerinde yaşayan tüketiciler nihai faydalanıcılardır.

Projeyi uygulama alanları olarak nereleri seçtiniz?

Mikro klima özelliğinde olan Karakaya Baraj Gölü kıyısı, Keban Baraj Gölü kıyısı, jeotermal enerji kaynaklarının bulunduğu Karakoçan ve diğer bölgelerdeki alanlar, doğal olarak örtü altı yetiştiriciliğinin ek yakıt masraflarının en az olduğu yerler. Bu bölgeler ve dışında da kursiyerlerimize göre belirlenecek yerlerde projemizi uygulamalı olarak hayata geçireceğiz.

Peki bu projeyi gerekli görmenizdeki nedenleriniz nelerdir?

Bildiğimiz gibi insanoğlunun birincil ihtiyacı beslenmektir. Başarılı ve hedefleri büyük bir toplum olmanın en önemli şartı beslenme sorunlarını çözebilmekten geçmektedir. Avrupa Birliği yolunda ilerleyen Türkiye, turizm ve sanayide olduğu gibi tarımda da yenilikleri takip etmeli ve AB standartları ve kalitesinde tarım ürünleri üretmelidir. Bu amaçla ülkemizin tarım alt yapısı yeniden gözden geçirilmeli ve yapılandırılmalıdır. Tarımla uğraşan kesimlere günümüz teknolojisi anlatılmalı ve sahalarına teknolojiyi uygulayabilmeleri için fırsat oluşturulmalıdır.

Seracılık birim alandan çok yüksek gelir alınması, normal üretim zamanlarındaki işgücünün değerlendirilmesi, mevsimlerinin dışında yiyecek ve süs bitkilerinin büyük kısmının üretilmesi bakımından tarımın en hızlı ürün elde edilen koludur. 'Seracılık ve Süs Bitkileri Üretimi Konusunda Kalifiye Elemanların Yetiştirilmesi ve İşsizliğin Önlenmesi Projesi' ilimizde ve bölgemizde bu amaca hizmet edebilecek büyük fırsatlardan biridir.

Projemiz ile bölgemizin seracılık konusunda fiziki ve coğrafi kaynaklarının kalifiye elemanlara teslim edilmesi amaçlanmaktadır. Projenin uygulanması halinde iptidai ve kontrolsüz üretim yapan bölgemiz örtü altı yetiştiriciliğine yeni bir fırsat tanınmış olacak ve gerçek bir örtü altı üretim imkânının oluşabilmesi için insan faktörü oluşturulmaya çalışılacaktır.

Seracılık, mevsimlerinin dışında sebze, meyve ve süs bitkilerinin yetiştirilmesi anlamı taşımaktadır. Böylece özellikle kış aylarında sebze ve meyve üretimi sayesinde insan beslenmesindeki vitamin açığı kapatılabilmiş, süs bitkilerinin üretimi sayesinde ise sosyal hayata moral desteği sağlanabilmiştir. İşsizliğin bölgemizde gün geçtikçe artması, bizi işsizliğin önlenmesi açısından da istihdam sahalarının açılmasına imkân tanıyacak projeler oluşturmaya itmiştir. Gerek üretici bazında ve gerekse pazar açısından bu sahalar oluşacaktır. Eğitime alacağımız kişiler Elazığ, Bingöl, Muş, Tunceli illerinden müracaat etmişlerdir. Böylece hem ekonomik hem de sosyal açıdan kaynaşma sağlanmış olacaktır.

Bahsedilen üretim çalışmalarının yapılması enerjinin ucuz olduğu ülkelerde direkt enerji ile çalışan iklimlendirme sistemlerine başvurulması imkânı sayesinde oldukça ekonomik bir şekilde gerçekleştirilebilmektedir. Maalesef ülkemizde enerjinin oldukça pahalı oluşu ve tarım ürünleri fiyatlarının ise hem dalgalı ve hem de düşük oluşu bu imkânı zorlamaktadır. Günümüzde sera içi ortamlarda enerji kullanımının en aza indirilmesi ve ekonomik hale getirilmesi için pek çok teknik uygulama geliştirilmiş ve ülkemizde bu uygulamalardan olumlu neticeler alınmıştır.

Bahsedilen teknik uygulamalar herhangi bir çiftçinin tarımla ilgili kitaplardan kolaylıkla ulaşamayacağı, ulaşabilse dahi sera alanına uygulanmasının eğitim gerektireceği cinsten uygulamalardır. Bu uygulamalarda seracıya gerek insan sağlığı açısından, gerek uygulanabilirliği açısından ve gerekse de ekonomiklik açısından pek çok alternatif sunulmuş durumdadır. Sera konusunda yatırım yapacaklar anılan üç faktörü de göz önünde bulundurarak hareket etmek zorunda kalacakları için belirli düzeyde eğitime tabii tutulmaları şarttır.

Seracılık, bölgemiz için önemli ekonomik girdilerin başında gelebilecek durumda olan bir sektör vasfındadır. Ilıman bölgelerin ilimize oldukça uzak konumda bulunmaları nakliye masraflarını yükseltmekte ve fiyatları arttırmaktadır. Bu durum bölgemizde seracılık konusunda yatırım yapacaklar için bir avantajdır.

Projeyle hangi gruplara fayda sağlamayı amaçladınız?

'Seracılık ve Süs Bitkileri Üretimi Konusunda Kalifiye Elemanların Yetiştirilmesi ve İşsizliğin Önlenmesi Projesi'nin gerçekleştirilmesi durumunda ilimize kazandıracaklarından bahsettik. Bu proje direkt ve dolaylı olarak pek çok kitle üzerine olumlu etkiler oluşturacaktır. Bunlar:

- Seracılık ve süs bitkileri konusunda üretim yapan fakat üretim sahasına teknik uygulamaları aktaramayan üreticilerimiz,

- Seracılık ve süs bitkileri konusunda yatırım yapabilecek fakat kalifiye eleman eksikliği sebebiyle henüz yönlendirilmemiş finansörler,

- Aileden üretici fakat sertifika veya eğitim eksikliği yönünden şu an işsiz durumda olan çiftçilerimiz,

- Konserve ve taze gıda üretimi ve dağıtımı yapmak isteyen ama istedikleri vasıfta sebze ve meyve bulamayan yatırımcılar,

- Sebze, meyve ve süs bitkileri satıcıları,

- Seracılık ve süs bitkileri konusunda yatırım yapmış ancak eğitim eksikliği sebebiyle emeğinin karşılığını alamamış üreticilerimiz,

- Örnek teşkil etmesi sebebiyle kurslarımıza katılamayan diğer çiftçiler üzerinde pek çok olumlu etkileri olacaktır.

Projemizden ilk etapta doğrudan 50 kursiyer faydalanacaktır. İlimiz ve komşu illerimizde tarımsal faaliyetlerde bulunan eğitime yatkın genç ve dinamik çiftçilerimiz seçilecektir. Seçilme kriterleri açısından örtü altı yetiştiriciliğinde potansiyel teşkil eden, iklim veya doğal kaynakları bakımından uygun olan bölgelerdeki üreticilere öncelik verilecektir. Ayrıca Bingöl, Muş ve Tunceli merkez ve ilçelerinde Tarım Müdürlükleri ile ortak çalışılarak seracılık veya örtü altı yetiştiriciliğine istekli kişiler kursiyer olarak seçilecek ve bu bölgelerin insan kaynakları kalifiye seracılık ve süs bitkileri sahasında kullanılacaktır. Böylece projemiz ile bölgenin tamamında tarımsal yönden ekonomik gelişime katkıda bulunulacak ve insan kaynaklarının kullanılmasıyla işsizliğe kısmen de olsa çözüm bulunulacaktır.

Projenin uygulamaya geçmesiyle seracılık yapılmaya uygun olan potansiyel değerlendirilerek başlangıçta eğitim alacak 50 kişi ile başlayan doğrudan etkilenme üretiminin yaygınlaşması hedeflenmektedir. Bu halkanın parçaları olan üreticiler, sektörün ihtiyacı olan malzemeyi satanlar, ürün satıcıları, nakliyeciler de düşünüldüğünde dolaylı olarak 15.000 kişinin projeyle alakadar olacağı kanısındayız. Nihai faydalanıcılar olarak tüketiciler de dâhil edilirse bu sayının 300.000 kişi ve üzerine ulaşacağını düşünüyoruz.

Projenizden beklediğiniz sonuçlar nelerdir?

Bölgede örtü altı yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bilimsel ve teknik anlamda yapılmadığı için üretim ve pazarlama konusunda önemli ölçüde eksiklikler görülmektedir. Bu eksikliklerin giderilmesi ancak gerek teorik gerekse uygulamalı eğitim ile mümkündür. Örtü altı (sera) yetiştiriciliği bölgeye önemli bir avantaj kazandıracaktır. Seracılık konusunda kalifiye eleman yetiştirilmesi bölgedeki istihdam ve üretim deseninin değiştirilip daha fazla gelir getiren üretimlere dönüşmesi bakımından önemlidir.

Hazırlanan bu proje ve bu projeyi takip edecek diğer projelerle bölgemizde kulaktan dolma bilgilerle meslek faaliyetlerini yürüten seracılarımıza yeni imkânlar oluşturacak ve seracılık yapabilme yeteneğindeki işsizlerimize istihdam ortamı sağlanmış olacaktır. Aynı zamanda bölge insanı arasında sosyal ve ekonomik işbirliği gelişecektir.

Kısa vadeli sonuçlara gelince;

Seracılık, mevsimlerinin dışında yapılan bitkisel üretimi kapsayan bir tarım koludur. Yani kış aylarında yaz bitkilerinin ya da yaz aylarında kış bitkilerinin yetiştirilmesini kapsamaktadır. Mevsimlerinin öncesinde veya sonrasında üretim faaliyetleri ise turfandacılık faaliyetlerini kapsamaktadır ki geniş anlamda düşünüldüğünde bu üretim kolu da seralarda yapılması dolayısı ile genel olarak seracılık faaliyetleri olarak nitelendirilmektedir. Bölgemizde seracılık faaliyetlerinin tamamına yakını turfandacılık şeklindedir.

İlimiz seracılık sektörü gelecek vaat eden bir potansiyele sahiptir. İklimsel veriler açısından seracılık yapılmasına uygun olmasıyla birlikte sera ürünlerinin bölgemize en yakın yetiştirildiği Mersin, Elazığ'a 536 km uzaklıktadır ve nakliye oldukça fazla tutmaktadır. Aynı durum Antalya için düşünüldüğünde ilimiz için seracılık daha da ön plana çıkmaktadır.

Bölgemizdeki illerin pek çoğunda sebze ve süs bitkileri üretimi yaz aylarında dahi çok sınırlı yapılabilmektedir. Bu sebepten dolayı nakliye masrafları ilimiz seracıları için Antalya ve Mersin illerimizle rekabet imkânı olarak değerlendirilebilir.

Bölgedeki seracılığın gelişmesi bölge ekonomisi ve istihdamı açısından da büyük önem arz etmektedir. İşsizliğin sorun olduğu ülkemiz için örnek teşkil edecek, bölge insanı için ise yeni bir istihdam kapısı olabilecek durumdadır.

İlimizde ve bölgemizde seracılık faaliyetlerinin tamamen eğitimsiz üreticilerin elinde olması nedeniyle bu faaliyet alanı arzu edilen seviyelere ulaşamamıştır. Bu durumda gerçek ekonomi sağlayacak erken ve birim alandan bol ürün alma imkânı kendiliğinden yok olmaktadır. Bu iki imkân basit ve bir o kadar da ucuz bazı kültürel işlemlerle sağlanabilmektedir. Bu uygulamalar bölgemiz seralarına ancak eğitimle aktarılabilir.

Sonuç olarak, Seracılık ve Süs Bitkileri Konusunda Kalifiye Elemanların Kazandırılması Projesi'nin uygulanmasıyla bölgemiz açısından oldukça önemli bir potansiyel değerlendirilmiş olacak ve kısa sürede etkisini göstererek sektörün gelişmesine katkı sağlayacaktır.

Uzun vadeli sonuçları ise;

Tarım Bakanlığı'nın kırsal kalkınmaya yönelik proje uygulamaları kapsamında uygulanan alternatif enerji kaynaklı %50 hibe veren sera projeleri ile kalifiye yetiştirilen kursiyerler iş sahibi oldukları gibi seracılık ve süs bitkileri sektörünün gelişmesine de katkı sağlanacaktır. Bu amaçla doğal enerji kaynaklarının kullanımıyla üretim maliyetleri azalacak ve bölge insanının mahallinde istihdamı sağlanarak ülke ekonomisine katkı sağlanacaktır. Sektörün gelişmesiyle birlikte direkt veya dolaylı olarak istihdama yönelik gelişmeler söz konusu olacaktır. Bölge, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir alt yapıya kavuşacaktır.

Sayın Aslanmirza, gazetemize yaptığınız açıklamalardan dolayı teşekkür ederiz.

EL AZİZ gazetesinde alıntı